Archive for Temmuz, 2008
Kritik Düşünme Tarihçesi
· Düşünme süreçlerine ilişkin ilk kayıtlar erken Yunan dönemine aittir. Yunanlı filozof Sokrates düşüncenin netliğine önem vermiştir. İlk filozoflardan biri olan Plato bir bilgi kuramı önermiştir (Branch 2000:27).
· Kritik (Eleştirel) düşünme kavramı Sokrates’e kadar dayanır. Önceleri, bu kavramdan, felsefe aracılığı ile davranışlarımıza rehberlik etmeyi amaçlayan mantıklı düşünme anlaşılmaktaydı. Zaman zaman olayların doğru biçimde tanımlanması olarak ele alınan kritik düşünme, daha sonra kapsamlı biçimde tanımlanmaya başlanmıştır (Kaya 1997:8)
· Glaser’in 1940’lı yıllarda Watson-Glaser kritik düşünme testini geliştirmiştir.
· Kritik düşünmeye ilişkin ilk ciddi çalışmalar 1960’larda başlamıştır. Bu çalışmalar genellikle, yazılı anlatımlar yargılanarak değerlendirilmesine yöneliktir.
· Watson ve Glaser 1964 yılında, kritik düşünmeyi bilgi, beceri ve davranışlardan oluşan karma bir düşünce süreci olarak tanımlamaktadır (Çıkrıkçı’nın (1992)). Bu karma sürecin içerisinde;
o Var olan sorunu fark etme yeteneği ya da doğru olarak öne sürülen bilgiler için gerekli kanıtları bulmayı araştıran-sorgulayan bir tutum/davranış,
o Geçerli çıkarsamaların özelliklerine ve çeşitli kanıtların doğruluğuna ilişkin bilgi edinme,
o Bu bilgiyi davranışa aktarabilme ve kullanmadaki beceri yer almaktadır.
· Kritik düşünme bir entelektüel gelişme aracı olarak 1970 yıllarda Perry tarafından ortaya konulmuş, daha sonra da Paul (1986) ve arkadaşları tarafından modelleştirilmiştir (Özden (2000;115)).
Dr. Ahmet KARAHİSARİ
Kritik Düşünme Tanımı
TANIM
Kritik düşünme kavramı, felsefe ve psikoloji gibi iki ana disiplin temel alınarak açıklanmaya çalışılmıştır. Felsefi yaklaşım iyi düşünmenin normları, insan düşüncesi kavramı ve gerçekçi, tarafsız bir dünya görüşü için gerekli olan zihinsel beceriler üzerinde odaklanırken, psikolojik yaklaşımlar düşünce ve düşünmeyi temel alan deneysel çalışmalar, karmaşık görüşlerin öğrenilmesindeki bireysel farklılıklar ve kritik düşünmenin bir parçası olan problem çözme kavramı üzerinde odaklanmıştır (Gibson, 1995:27).
Alan yazında problem çözme, karar verme, usa vurma, informal mantık, basit biçimde düşünme ve yaratıcı düşünme gibi kavramların kritik düşünme ile eş anlamda kullanıldığı gözlenmektedir. Bu kavramlar sık sık kritik düşünme kavramı yerine kullanılmalarına rağmen, uzmanlar bu kavramları çok farklı biçimlerde tanımlamaktadır. Tüm bu kavramalarda yer alan zihinsel işlemler düşünme ile ilişkili olmalarına rağmen, kritik düşünme bu kavramalardan farklı tutularak tanımlanmaya çalışılmıştır.
Günümüzde “Kritik düşünme Nedir?” sorusuna, üzerinde uzlaşmış kritik düşünmeye ilişkin tam bir tanım vermek olası görülmemektedir. Yani, pek çok soyut kavramda olduğu gibi (“sevgi”, “felsefe”, “inanç”, “özgürlük”) “kritik düşünme” kavramının da evrensel düzeyde geçerli tek bir tanımı yoktur. 1980’li yıllardan itibaren bilişsel ve davranışçı kuramları temel alan psikologlar ve eğitimcilerin “Kritik düşünme nedir?” sorusuna farklı yönlerden yaklaşmalarının doğal sonucu olarak, kritik düşünmeye ilişkin tanımlamaların alan yazında çeşitlilik ve değişiklik gösterdiği gözlemlenmektedir. Bu süreçte kritik düşünmeye ilişkin ileri sürülen tanımlamalar şunlardır:
Kritik düşünme (Şahinel 2007),
· öğrencilerin daha önceden bildiklerini uygulamaya koyması ve kendi düşüncelerine değer biçerek ön öğrenmeleri değiştirmesidir (Norris, 1985:40).
· olguları analiz etme, düşünce üretme ve onu örgütleme, görüşleri savunma, karşılaştırmalar yapma, çıkarımlarda bulunma, tartışmaları değerlendirme ve problem çözme yeteneğidir (Chance, 1986:236).
· okuma, yazma ve tartışmada ortaya çıkan tereddütleri belirleme, açıklama, değerlendirme ve yanıtlamada öğrencilere yardımcı olan problem çözme yöntemidir (Walters,1986:236).
· inanılacak veya yapılacak olana karar verirken yoğunlaşılan gerçekçi yansıtmacı düşünmedir (Ennis, 1987:10).
· sorgulamanın ve usa vurmanın aktif bir süreci, bilginin edilgen birikimine karşın etkin bir biçimde bilgiyi irdelemek ve tanımları, eylemleri ve inançları sorgulamak ve yapılabilmiş olan ile henüz yapılabilecek olanı düşünmektir (Mckee, 1988:444).
· ölçütlere dayalı olarak yargılamaya yardımcı olan yetkin ve güvenilir bir biçimde gerçekleştirilen düşünmedir. Kendi kendini doğrular ve bağlama duyarlıdır (Lipman, 1988: 39).
· bilgiyi edinme biçimi, açıklamalar üretme, görüşleri yargılama ve kavramlar arasındaki ilişkileri yapılandırmadır (Craver, 1989:13).
· Tartışmaları anlamanın ve değerlendirmenin etkin ve sistematik bir sürecidir. Tartışma bir nesnenin özellikleri veya iki veya daha fazla nesne arasındaki ilişki hakkında bir savı ve bu savı destekleyen veya reddeden kanıtları içerir. Kritik düşünenler, tartışmaları anlamanın tek ve doğru bir yolu olmadığını ve her katkının da gerektiğince başarılı olmadığını kabul eder (Mayer ve Goodchild, 1990:4).
· Amerikan Felsefe Birliği (1990)’nin tanımına göre, ideal bir kritik düşünür; araştıran, meraklı, sorgulayan, iyi donanımlı, açık fikirli, esnek, dürüst, kişisel ön yargılardan arınmış, temkinli, karışık konularda sistematik davranabilen, kriter seçiminde makul, açık, sonuçları aramada inatçı /hırslı olarak tanımlanmaktadır.
· Kritik düşünmenin disiplinler arası bir tanımın yapılabilmesi için 1990 yılında Amerika Felsefe Derneği (APA) tarafından Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’dan 46 kuramcı kritik düşünme üzerinde çalışmaya davet edildi (Branch 2000:28). Yapılan çalışmaların sonucunda kritik düşünme, “bireyin ne yapacağına ve neye inanacağına karar vermesi için çözümleyici, değerlendirmeye yönelik bilinçli olarak yargılarda bulunması ve bu yargıları ifade etmesi” biçiminde tanımlandı (Evancho 2000:2).
· Kendi düşünce süreçlerimizin bilincinde olarak, başkalarının düşünce süreçlerini göz önünde tutarak, öğrendiklerimizi uygulayarak kendimizi ve çevremizde yer alan olayları anlayabilmeyi amaç edinen aktif ve organize bir zihinsel süreçtir (Cüceloğlu, 1993:255-256).
· Smith ise kritik düşünme iddiaları kabul ya da reddetmeye odaklı yargılama olduğunu belirtmiştir. Paul, kritik düşünmenin bireyin kendi düşünmesini şekillendirme ve değerlendirme süreçleri olduğunu belirtmiştir. Mayhew ‘e göre ise kritik düşünme nasılı ve niçini sorgulama sürecidir (Akt. Branch 2000:27).
· Problem çözmenin daha geniş bir biçimi olarak değerlendirilen ve gerçekçi düşünme ya da akıl yürütmenin bir alt süreci olan düşünme biçimidir.
· Facione ve Facione (1996) kritik düşünmenin; yorum, analiz, değerlendirme ve çıkarımla sonuçlanan, kendi kendini inceleme-düzenleme amaçlı karar verme olduğunu belirtmektedir.
· Bethune ve Jackling (1997) kritik düşünmeyi; özel düşünme becerilerinin kullanıldığı amaçlı zihinsel süreç olarak tanımlamaktadır.
· Yıldırım (1997) kritik düşünmeyi diğer düşünme türlerinden farklı kılan şeyin, “ölçülü kuşku, gerçeğe yönelik arayış, bağımsız kafa disiplini” olmak üzere üç önemli özellik olduğunu vurgulamakta ve kritik düşünmeyi “ölçülü bir kuşkuculuk içinde bir konuya ilişkin bir görüş, bir sav, bir açıklama veya değer yargısını; bir davranış, bir durum, bir yapıt veya oluşumu kendisine özgü ölçütlere başvurarak, doğruluk ya da geçerlik yönünden nesnel ve ussal bir yaklaşımla irdeleme yeteneği” olarak tanımlamaktadır.
· Kritik düşünme yeteneği; bir problemi tanımlamayı, problemin çözümüne uygun bilgileri seçmeyi, önceden belirlenmiş ya da belirlenmemiş olan varsayımları tanımlamayı, hipotezler ile ilgili kavramları seçme ve açıklama, tartışmalar yapma ve çıkarımların geçerliliğini yargılamayı içermektedir.
· Kritik (Eleştirel) düşünmeye ilişkin incelenen (Watson ve Glaser 1964:10, Kazancı 1979:39, Paul 1984:49, Norris, 1985:40, Chance, 1986:236, Walters, 1986:236, Ennis, 1986:10, Mckee,1988:444, Craver, 1989:13, Lipman,1988:39, Mayer ve Goodchilh, 1990:4, Cüceloğlu, 1993:255-256) tanımlarındaki öğelerden yola çıkarak, Kritik düşünme: bilgi edinme sürecinde, irdeleyebilmeyi, çok yönlü sorgulayabilmeyi gerektiren düşünme süreçlerini etkili, tarafsız ve disiplinli bir şekilde uygulayabilmeyi, yeni durum ve ürünleri kriterlere dayalı değerlendirmeyi ve geliştirmeyi içeren zihinsel ve duyuşsal bir süreç olarak tanımlanabilir.
Dr. Ahmet KARAHİSARİOĞLU
Niçin Kritik Düşünme ?
Bütün insanlar düşünür. Doğamız gereği böyle yaparız. Ancak kendi haline bırakıldığında düşünce sürecimiz çoğu zaman önyargılı, çarpıtılmış, taraflı, bilgilendirilmemiş ve indirgemeci bir yapı gösterir. Yaşam kalitemiz, ürettiklerimiz, ya da yapıp ettiklerimiz tamamen düşünce kalitemize bağlıdır. Böyle olmakla birlikte, düşüncede mükemmelliğe, ancak ona sistematik bir şekilde yatırım yaparak erişilebilir.
- Kritik düşünme, çok fazla bilginin ve bizi ikna etmeye çalışan çok fazla kişinin olduğu dünyaya karşı bir savunmadır (Epstein, 1999). Kritik düşünme yeteneği, bireyleri doğrulanmamış iddia ve düşünceler arasında bocalamaktan kurtarır. Gerçeğin bulunmasına yönelik sorgulama ve eleştiri, bireylerin bilişsel gelişimleri için gereklidir.
- Eğitim sistemimizi incelediği “Güya Eğitim” başlıklı yazısında Kıvanç, “Çocuklarımıza etraflı ve çok yönlü düşünme yeteneği ve eleştirellik kazandırarak, hayatta tercihlerini kendilerinin yapabileceği olgun insanlar haline gelmelerine imkan sağlayarak iyilik yapabiliriz” diyerek çok yönlü düşünme ve kritik düşünme eğilimlerini önemli gördüğünü belirtmektedir (Ald. Munzur 1999:61).
- Çağdaş dünyanın gereksinimleri günümüz bireylerinin düşünme becerilerine sahip olmalarını zorunluluk durumuna getirmiştir. Öğretimde bilgi alıp verme yerine, düşünmeyi öğrenme önem kazanmaktadır. Modem okullarda düşünen, eleştiren, üreten, bilgiye ulaşma yollarını bilen bireyler yetiştirilmeye çalışılmaktadır.
- Günümüzde eğitimin en önemli amacı, değişik koşullara uyum sağlayabilecek, esnek ve açık düşünebilecek bireyler yetiştirmektir. Sahip olduğumuz varsayımlar, genellemeler, önyargılar, kalıp düşünceler dünyayı algılayışımızı ve davranışlarımızı etkilemektedir. İnsanlar çoğu durumda bilişsel modellerinin davranışlarını etkilediğinin farkında değildirler (Paul 1984a). Bu farkındalık ise bireylerin kritik düşünebilmesi ile sağlanabilir.
- ABD eğitim bakanlığı (USDE:1992) yılı raporuna göre küresel pazarda rekabet edebilmek için kritik düşünme öğretimi tüm düzeylerdeki öğretim programlarına dahil edilmelidir. Sosyal, ekonomik, eğitim ve sağlıkla ilgili zorunluluklarla baş edebilecek bireylerin yetiştirilmesi için kritik düşünme öğretimi gereklidir.
- Kritik düşünmenin eğitimin önemli ve istendik bir ürünü olduğu eğitimciler tarafından uzun süredir kabul edilmektedir (Branch 2000). Branch 2000 yılında yaptığı araştırmada kritik düşünmeyle ilgili Amerika Birleşik Devletleri’ndeki alanyazını taramış ve kritik düşünmenin bireylere hem mesleki hem de özel yaşamlarında hizmet edecek bir yeterlik olduğu sonucuna ulaşmıştır.
- Kritik düşünebilme ve etkili kararlar alabilme eğitimli bir bireyin sahip olması gereken bilişsel becerileridir (NCEE 1988). Kritik düşünme bilgi üretimini hareket ettiren motordur. Demokratik bir toplumda bireylerin kritik düşünme becerilerine sahip olmaları kritik düşünme ve karar verme becerilerini karşılaştıkları karmaşık sosyal problemlerin çözümünde kullanmaları çok önemlidir. Eğitim felsefecilerinin görüşlerine göre kritik düşünme öğretim sürecinde kullanılabilecek seçeneklerden biri değil, eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır. Çünkü kritik düşünme eğitimli olmanın gerekli bir koşuludur (Norris 1985:40).
- Patrick (1986), kritik düşünmeye toplumsal özgürlükler ve demokrasi açılarından bakarak kapalı, totaliter toplumların genel kabul görmüş düşüncelerin eleştirilmesine izin vermediklerini, oysa demokratik bir toplumun okullarında sorgulamanın ve eleştirmenin özendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu açıdan bakıldığında kritik düşünme, demokratik yönetimlerin gelişmesine ve toplumun özgürleşmesine katkıda bulunmaktadır.
- McTighe ve Schollenberger ise (1985:4) günümüzde karşılaştığımız enerji, sağlık, işsizlik, eğitim ve çevre sorunlarının çözümü için daha fazla kaynak, zaman ve enerji ayırmanın yeterli olmadığını belirtmektedir. Tüm bu sorunların çözümü için düşünen, sağlıklı kararlar veren, sorumluluk alan bireylere toplumun tüm kesimlerinde gereksinim bulunmaktadır.
- Farklı bir bakış açısıyla Goldman (1984), kritik düşünme eğitiminde Sokratik sorgulama yönteminin kullanılmasının toplumca kabul edilmiş değerlerin ve kuralların reddine yol açabileceğine dikkat çekmiştir. Öte yandan Paul (1984b) düşünme becerileri programlarında öğretilen sorgulama yönteminin tam olarak Sokrates’in kullandığı sorgulama yöntemi olmadığını, Goldman’ın kaygılarının yersiz olduğunu belirtmiştir. Ayrıca yeterince bilgi sahibi olunmadığı durumlarda yargıyı geciktirme”, “başkalarını anlamaya çalışma”, “kanıtların yeterli olduğu durumlarda duruşunu değiştirme” gibi kritik düşünme eğilimleri göz önüne alındığında Goldman’ın görüşünün abartılı olduğu söylenebilir.
- Araştırma sonuçlarına göre kritik düşünmenin günümüz eğitim programlarının istendik bir hedefi olduğu açıkça ortaya çıkmaktadır. Kritik düşünmeyi yaşamlarında etkili biçimde kullanabilen bireyler kritik düşünme becerilerine ve kritik düşünme eğilimlerine sahip bireylerdir. Bu yüzden de kritik düşünme beceri ve eğilimlerinin kazandırılması çağdaş eğitim programlarının hedefleri arasında olmalı, düşünme becerileri, öğrenme sürecinde temel konumda bulunmalıdır.
- Eleştirmek, nerede, nasıl, hangi üslupla eleştireceğini iyi bilmek koşuluyla, birlikte yaşanılan insanlara karşı bir sorumluluktur. Eleştirinin olmadığı bir ilişki, bir toplum, bir kültür, bir araştırma gelişemez.
- Bilgi açısından eleştirerek öğrenmek, eleştirerek öğretmek, tartışarak anlatmak, yanlışlardan arınmaya çalışmak bakımından önemli. Eleştirmek, bilgi araştırmasının enerji kaynağıdır. İzlenecek yolun alternatiflerini sunabilir. Alternatifleri bilirsek, yolumuzu onlar arasında görebilme şansımız artar. Hedefi arayışımız da kolaylaşır.
- Ahlâk açısından ötemdeki insanı tanımak, ilişkimizi sağlıklı bir duruma getirmek, onun kendini tanımasına yardımcı olmak, eleştirinin sağlayacağı önemli katkılardandır.
- Eleştirmek, kültürümüzdeki, bilim ve sanattaki değerlerin zenginleşmesini, canlı kalmasını sağlayabilir. Eleştiri terbiyesinin geliştiği, anlamayı, dinlemeyi; yanlışlarını, özürlerini düzeltmeyi göze alan insanların yaşadığı bir kültür, sağlıklı bir kültürdür.
- Eleştiri, öneriler sunmada, deneyim ve birikim aktarmada da önemlidir. Eğitimin temel çatısında bu vardır. Taklitten, sığ düşünceden, kopyacılıktan kurtulmada eleştiri yapabilme, eleştiriden öğrenebilme becerilerine sahip olmak önemlidir.
Dr. Ahmet KARAHİSARİ
Dua’nın En Çok Kabul Olunacağı Zaman Ve Durumlar
Ey iman edenler! Sabır ve namaz/dua ile (Allah’dan) yardım isteyin. Şüphesiz Allah sabredenlerle beraberdir.
Bakara Suresi, 153. Ayet
1. Arefe günü, Cuma günü, Ramazan günleri, Seher Vakti
2. Yağmur yağarken, Secdeye kapanıldığında, Ezan ile kamet arası, Namaz sonunda, İftar edileceği vakit
3. Kıbleye karşı dua edilmeli ve eller yüksek tutulmalı.
4. Dua’yı, normal sesle yapmak.
5. Seçkin dua‘lar kullanmak ve mütevazi ve hüzünlü şekilde yapmak.
6. Kendini son derece alçaltmak, Alçak gönüllülük, Sevabı arzulamak, Allah(c.c.)’ın azabından korkmak.
7. Yapılan dua’ya inanmak.
8. Dua’da ısrar ve en az 3 defa tekrar etmek, dua’nın kabulünü çabuk olarak istememek
9. Dua’ya Allah(c.c.)‘ın ismi ile başlamak, arkasından salatü selam okumak, Dua sonunda tekrar salatü selam okumak.
10. Kalp ve lisanla birlikte hakka yönelmek. Kul haklarını ödemek.
Seçme Sözler
Kaynağını not etmediğim ama hoşuma giden bazı yazılar:
“Kişi Dünyaya rağbet duyduğu zaman, Allah teala onun kalbini körleştirir. Kişi dünyaya karşı durduğu zaman ise, Allah teala onun kalbini nurlandırır ve ona okumak ve dinlemek yoluyla öğrenilemeyen ilmi öğretir.”
“Dünyayı terk etmek dağa çıkmak değil, dünyanın hallerinde tefekkür etmemek ve onun lezzetlerini temenni etmemektir. Çünkü bu çeşit tefekkür ve temenni, inzivadada olsa, kalbi dünyaya bağlarlar.”
“Dünyasını seven ahiretine zarar verir, Ahiretini sevende dünyasına zarar verir. Mademki birinden birini tercih etmek lazımdır, kalıcı olanı, geçici olana tercih edin.”
“Bil ki, kul dünya sevgisini kalbinden çıkarıp atmadıkça, Rabbine itaatin kemal derecesine ulaşamaz. Ve dünya ömrünün ne kadar az olduğunu iyice tasavvur etmedikçe, onun sevgisini kalbinden çıkarıp atamaz.”
“Gidene karşı sabır, olana karşı rıza, gelene karşı tevekkül, imanın güzelliğindendir.”
“İnsanlar, Allah teala’ya gerektiği kadar ibadet ve tevekkül edebilselerdi, su ve rüzgar üzerinde yürürlerdi. Fakat onlar sebeblere layık olduğundan fazla önem verince, Allah teala’da onları sebeblere bağladı.”
İslam Avrupa’da Hızla Yayılıyor
Cengiz TANIK’ın haberi
İngiltere İçişleri Bakanı Jackoi Smith’e göre, İngiltere’de her yıl 50 bin İngiliz İslam dinine giriyor.
Bakan, 11 Eylül 2001 olaylarından beri toplam 400 bin İngilizin Müslüman olduğunu söyledi.
İngiltere’de iki milyondan fazla Müslüman olduğunu ve Hıristiyanlıktan sonra ikinci din haline geldiğini bildiren İngiliz bakan, aynı zamanda Müslümanların ihtiyacını karşılayacak bir İslam Üniversitesi kurulması gerektiğini söylüyor.
İslam dininin Avrupa’da yayılma hızı, Avrupalı politikacıları, dini liderleri, araştırmacıları ve basını şaşırtıyor. Avrupalıların İslam dinine girmeleri 11 Eylül olaylarından sonra akılları hayrette bırakacak şekilde bir ivme kazandı.
Araştırmacılar, bunun başlıca sebebinin Batı toplumundaki dini ve kültürel değerlerin erozyona uğraması sonucu, İslam’ın daha kapsamlı ve doyurucu olması; sağlam sosyal ve aile yapısını sunmasına bağlıyorlar.
ABD’nin saygın dergilerinden olan Time dergisi geçenlerde yayınladığı bir raporunda, Batı’da yüzlerce caminin yapıldığını ve artık Avrupa şehirlerinin çoğunda günde beş kez ‘ezan’ duyulmaya başlandığını yazdı.
Geçenlerde yayınlanan BM raporuna göre Avrupa’da 21 milyon Müslüman yaşıyor. Ancak, Avrupa Müslüman Azınlıklar Yönetim Kurulu Başkanı Dr Mahmud Sıddık Said bu sayının 50 milyon olabileceğini söylüyor.
Avrupa’da Müslüman sayısının artması ile birlikte, cami ve İslam merkezlerinin de sayısı hızla artıyor.
1963’de İngiltere’de sadece 13 cami bulunuyordu. Şimdi ise 600 cami ve 1400 İslam organizasyonları var.
6 milyon Müslümanın yaşadığı Fransa’da 1300 cami ve İslam merkezi ile 600 civarında İslam organizasyonu bulunuyor.
Almanya’da 4 milyon Müslüman yaşıyor. 1400 cami ve İslam merkezi var.
İtalya’da ise 1 milyon Müslüman yaşıyor ve 450 cami ve İslam merkezi var. Roma’da 30 milyon dolara mal olacak büyük bir cami yapılıyor.
Kanada’da İslam dinine giren Kanadalı sayısı 1991 ile 2001 arasında yüzde 130 arttı.
İsviçre’de de 11 Eylül olayından sonra 6 bin Hıristiyan Müslüman oldu.
San Diego Üniversitesi’nde çalışan araştırmacı Jan Wax, 2020 yılına kadar her dört Avrupalı’dan birinin Müslüman olacağını söylüyor.
Yine araştırmalara göre, yakın bir zamanda Müslümanların Avrupa işgücünün yüzde 20’sini oluşturacağı ve Avrupa’nın siyasi geleceğini etkileyeceği belirtiliyor.
En çarpıcı haberi ise İtalyan The Journal dergisi veriyor. Önümüzdeki 200 yıl içinde bütün Avrupa’nın İslam dinine gireceğini ve İslam’ın tek din olacağını yazıyor.
Kutlu Doğum Özel - Dursun Ali Erzincanlı

01 - KUTLU DOÐUM.mp3 15-May-2008 05:52 20.8M
02 - KUTLU DOÐUM.mp3 15-May-2008 05:54 21.0M
Kalplerin Keşfi - Ses Dosyaları (Mp3)
001_Bolum.mp3 11-Apr-2008 19:16 9.3M
002_Bolum.mp3 09-Apr-2008 07:44 13.1M
003_Bolum.mp3 09-Apr-2008 07:47 11.9M
004_Bolum.mp3 09-Apr-2008 07:49 11.0M
005_Bolum.mp3 09-Apr-2008 07:51 8.3M
006_Bolum.mp3 09-Apr-2008 07:54 10.4M
007_Bolum.mp3 09-Apr-2008 07:57 11.1M
008_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:01 12.2M
009_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:04 14.1M
010_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:07 16.3M
011_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:11 18.4M
012_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:13 12.9M
013_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:16 11.4M
014_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:18 10.1M
015_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:21 14.8M
016_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:29 38.6M
017_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:34 25.6M
018_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:36 11.5M
019_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:39 14.5M
020_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:42 12.1M
021_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:44 6.8M
022_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:46 9.3M
023_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:51 23.9M
024_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:54 16.5M
025_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:55 7.7M
026_Bolum.mp3 09-Apr-2008 08:57 8.2M
027_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:02 19.2M
028_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:05 14.8M
029_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:06 6.5M
030_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:09 11.5M
031_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:22 63.4M
032_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:27 23.3M
033_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:31 18.8M
034_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:38 33.1M
035_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:40 9.3M
036_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:43 14.4M
037_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:47 15.9M
038_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:49 13.4M
039_Bolum.mp3 09-Apr-2008 09:57 40.6M
040_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:02 22.0M
041_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:05 14.3M
042_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:09 19.1M
043_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:12 14.6M
044_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:14 12.4M
045_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:17 15.9M
046_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:19 8.4M
047_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:22 15.5M
048_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:24 10.3M
049_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:31 38.3M
050_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:33 6.7M
051_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:36 18.6M
052_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:39 13.1M
053_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:43 18.9M
054_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:45 9.3M
055_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:47 7.3M
056_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:49 10.6M
057_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:51 9.0M
058_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:52 6.5M
059_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:55 15.5M
060_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:58 13.0M
061_Bolum.mp3 09-Apr-2008 10:59 5.9M
062_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:00 5.7M
063_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:03 13.6M
064_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:05 7.9M
065_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:07 8.7M
066_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:08 7.5M
067_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:10 8.4M
068_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:12 12.5M
069_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:15 12.1M
070_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:17 10.7M
071_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:19 13.3M
072_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:23 18.2M
073_Bolum.mp3 18-Apr-2008 11:23 13.7M
074_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:24 7.3M
075_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:25 4.9M
076_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:29 18.5M
077_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:32 11.2M
078_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:35 15.1M
079_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:36 8.7M
080_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:39 12.5M
081_Bolum.mp3 28-Apr-2008 04:44 7.7M
082_Bolum.mp3 28-Apr-2008 04:42 5.1M
083_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:41 12.5M
084_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:43 9.6M
085_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:46 8.9M
086_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:47 7.7M
087_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:48 6.1M
088_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:50 7.4M
089_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:52 12.0M
090_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:54 10.2M
091_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:55 10.2M
092_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:58 11.4M
093_Bolum.mp3 09-Apr-2008 11:59 6.3M
094_Bolum.mp3 09-Apr-2008 12:02 14.3M
095_Bolum.mp3 09-Apr-2008 12:05 11.7M
096_Bolum.mp3 09-Apr-2008 12:07 8.6M
097_Bolum.mp3 09-Apr-2008 12:08 7.5M
098_Bolum.mp3 09-Apr-2008 12:11 10.2M
099_Bolum.mp3 09-Apr-2008 12:13 9.0M
100_Bolum.mp3 09-Apr-2008 12:14 6.9M
101_Bolum.mp3 11-Apr-2008 09:24 8.2M
102_Bolum.mp3 18-Apr-2008 10:46 8.1M
103_Bolum.mp3 04-May-2008 07:33 7.0M
104_Bolum.mp3 04-May-2008 07:34 5.5M
105_Bolum.mp3 24-May-2008 12:44 7.6M
106_Bolum.mp3 24-May-2008 12:45 5.5M
107_Bolum.mp3 24-May-2008 12:47 7.4M
108_Bolum.mp3 24-May-2008 12:50 11.0M
109_Bolum.mp3 24-May-2008 12:52 9.1M
110_Bolum.mp3 24-May-2008 12:53 6.6M
111_Bolum.mp3 24-May-2008 12:58 28.1M
